Delftse Schrijvers: Dichters van poëziewerkplaats, dinsdag 11 november 2025

Vaders en hun verzwegen oorlog
Trudy van Wees gaat op 11 november met de Delftse auteurs Theo Thomassen en Kees Elgershuizen in gesprek over hun boeken, hun schrijfervaringen en de betekenis van oorlogsverhalen voor vandaag en morgen.

In het boek Vooruit kijken ontrafelt Kees Elgershuizen de oorlogsgeschiedenis van zijn vader als dwangarbeider en onderduiker. In het boek ervaar je hoe het is om als jongeling langzaamaan jouw vrijheid te verliezen en gedwongen voor de vijand te moeten werken. Wat gaat er door je heen als de werkelijkheid veel gruwelijker is dan je tevoren ooit had kunnen bedenken, je daardoor plots de moed krijgt om te vluchten, maar later blijkt dat die periode jou heeft getekend voor het leven?

Laten we over iets ander beginnen van Theo Thomassen gaat over vier broers uit een journalistenfamilie, die tijdens het opkomend nationaalsocialisme, de Tweede Wereldoorlog en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog ingrijpende persoonlijke keuzes moeten maken. Hoewel hun politieke opvattingen uiteenlopen, blijven ze elkaar trouw. Aan de hand van onder andere brieven was Theo in staat hun oorlogsgeschiedenis te reconstrueren.

De vaders van Theo en Kees voelden zich gedwongen te zwijgen, een leven lang, in een krampachtige poging die afschuwelijke tijd te vergeten. De auteurs vertellen nu alsnog de verhalen van hun zwijgende vaders, die in de oorlog onvrijwillig in Duitsland zaten, de een als dwangarbeider en de ander als krijgsgevangene.
Er zijn veel overlappende thema’s in beide boeken. Na de bevrijding was er nauwelijks aandacht voor de verhalen van de hoofdrolspelers, die op harde wijze leerden dat zij zichzelf moesten beschermen tegen het onbegrip en negatieve reacties.

De vraag die voor ons deze avond centraal staat is: wat zouden wij in die omstandigheden doen?

De avond wordt georganiseerd in samenwerking met Delfia Batavorum.

Kees Elgershuizen is schrijver, gastspreker, verbinder en inspirator. Hij is de auteur van Vooruit kijken, het verhaal van een dwangarbeider. (Iris Advice, Tijd voor Van Tuyl, 2025, 308 p., € 24,99-)*.

Theo Thomassen is historicus en archiefwetenschapper. Hij is de auteur van Laten we over iets anders beginnen. Morele dilemma’s van vier broers in oorlogstijd. (De Meent, 2025, 360 p., € 30.-).

Vier dichters kijken terug naar hun jeugd, reflecteren op vorderende jaren en staan stil bij alles tussen die twee uitersten.
Hoe verloopt een liefde die begint als je jong en onzeker bent? Komt er meer zekerheid met de jaren? Hoe keek je als kind naar je ouders, naar je vriendjes, hoe hield je je staande? Hoe beleef je je eigen ouderschap? Nu je ouders aan het eind van hun leven staan of er niet meer zijn, hoe kijk je daar tegenaan? En tegen je eigen sterfelijkheid?
Verwacht van deze avond geen antwoorden, geen oplossingen maar een poëtische zoektocht met ernst en humor.
De vier dichters zijn allen lid van de Poëziewerkplaats (PWP) van De VAK in Delft: Bernadette Stom, Edith de Gilde, Mariet Lems en Piet Janssen.

Presentatie: Bianca Boer, ook PWP-lid, zang: Roelfien Folkersma.

Bernadette Stom (1964) dicht bij de Poëziewerkplaats van De VAK. In de herfst van 2025 verscheen haar bundel Heimweecafé. Ze won met Groeizucht de derde prijs in de Turing Gedichtenwedstrijd 2016. Met haar dochter speelde ze twee eigen theatervoorstellingen. Meer dan 25 jaar was ze docent Nederlands. Aan de Hogeschool Leiden is ze simulatiepatiënt bij de opleiding fysiotherapie. In Delft begeleidt ze leerlingen NT2 op de Montessorischool Jan Vermeer.

Bianca Boer (1976) schrijft, dicht, maakt kunst. Schreef de verhalenbundel Troost en de geur van koffie (2007 L.J. Veen), de roman Draaidagen (2019 Atlas Contact) en de dichtbundels Vliegen en andere vogels (2010 L.J. Veen), en Vaste grond (2022 Atlas Contact). In Vaste grond onderzoekt ze in taal wat er allemaal verschuift als je moeder alzheimer krijgt en langzaam verdwijnt. Vaste grond is in het Duits vertaald. Boer is lid van de Poëziewerkplaats van De VAK. Ze werkt aan een nieuwe roman.
Foto: Fjodor Buis

Edith de Gilde(1945) was docente Nederlands, ondersteunde vrijwilligers voor Oxfam-Novib, runde een yogastudio en werkte als schrijfcoach. Ze was redactrice van internetmagazine Meander, is lid van de Haagse Kunstkring en werkt mee aan Het Woordenrijk op Den Haag FM. Haar gedichten zijn onder meer gepubliceerd in Vleugels van cement. De bundel als ik geen kat was, haiku’s bij collages van Fanny Mazure, kwam in 2023 uit. In 2023 verscheen ook Filmgedichten: gedichten bij foto's van Rob Thuis met QR-codes naar films waarin zijn beeld en haar woord elkaar versterken. Een bundel in het Turks vertaalde haiku’s is net uitgekomen. Zij is lid van de Poëziewerkplaats van De VAK. Foto: Babs Witteman.

Mariet Lems (1946) is dichter, specialist literatuureducatie en docent creatief schrijven. Gedichten verschijnen in poëziekalenders, DICHTER., bundels en bloemlezingen w.o. Dood gewoon gaan hemelen, gedichten voor als je woorden zoekt, Plint 2021; Een wonderprachtig dier, 366 dierengedichten bij illustraties van Britta Teckentrup, Ploegsma 2021; Een stukje van de regenboog, De mooiste kindergedichten uit het afgelopen decennium. Selectie Jan van Coillie, illustraties Sassafras De Bruyn, Davidsfonds/Infodok 2020. Haar methodiekboek creatief schrijven Weten waar de woorden zijn, is door het onderwijs lovend ontvangen.
Zij is lid van de Poëziewerkplaats van De VAK.

Piet Janssen (1943) was leraar Nederlands, dramadocent, gestalttherapeut opleider van leerlingbegeleiders. Sinds hij met pensioen is, ontwikkelde zich zijn dichterschap. Erkenning kreeg hij toen De tweede ronde een zevental van zijn gedichten opnam (2007-2009) en hij een eervolle vermelding kreeg bij de eerste Turing Nationale Gedichtenwedstrijd (2010). Daarna verschenen van hem - naast de novelle Wat bezielt de keeper toch? (2012) - de dichtbundels Weg van het sprookje (2014), Erfgoed (2020) en Ruimte gaandeweg (2023)
Hij is lid van de Poëziewerkplaats van De VAK in Delft en was het van Schrijvers tussen de kassen in Naaldwijk. Dat leidde tot schrijfopdrachten, deelname aan poëziewedstrijden, optredens op podia en publicaties in dichtbundels.

Roelfien Folkersma (1973) begon al vroeg met schrijven. Ze volgde piano-, orgel- en zanglessen en ging muziekwetenschap studeren. Dit combineerde ze eerst met een zangstudie, maar na twee jaar hield deze droom op. Ze begon met theater en na een aantal jaar wierp ze zich op de kleinkunst en ging ze serieus aan haar liedjes werken. Bij een kleinkunstcursus ontmoette ze Aleid Landeweerd, met wie ze nu al 10 jaar een cabaretduo vormt. Door de week werkt zij als secretaresse op een kantoor en ’s avonds en in het weekend is zij kerkmusicus en kleinkunstenaar. Waarom? Om te kunnen leven.

Foto: Marit Hazebroek

Over Delftse schrijvers
Elke maand geeft OPEN het podium aan een Delftse schrijver of aan de schrijver van een boek met een Delfts verhaal. In het avondvullende programma hoor je meer over het boek, zijn er gastsprekers die dieper op de thema’s in gaan.